Phía dưới một tuyến đường, dữ liệu công trình ngầm có thể đến từ nhiều thời điểm và nhiều bộ hồ sơ. Một đoạn đã khảo sát, đoạn khác theo bản hoàn công, đoạn tiếp theo còn chờ xác minh. Trên màn hình, chúng vẫn có thể hiện thành một tuyến liền mạch.
Giữ được nguồn của từng đoạn giúp người tra cứu hiểu đúng tuyến đang nhìn. Mô hình 3D bổ sung góc quan sát; thông tin về vị trí, độ sâu và căn cứ xác định là phần đi cùng để dữ liệu có thể được sử dụng đúng phạm vi.
Giữ nguồn theo đoạn có cùng căn cứ
Chọn một đoạn tuyến, người tra cứu cần biết vị trí ấy đến từ phép đo, bản vẽ hay suy diễn. Khi nguồn thay đổi dọc tuyến, dữ liệu có thể được chia đoạn hoặc lưu từng khoảng trong bảng liên quan. Nhờ vậy, một tuyến liền trên màn hình vẫn đọc được căn cứ của từng phần.
Sự phân biệt này có ý nghĩa ngay khi nhận thêm dữ liệu. Nhìn thấy ống tại một hố mở xác nhận thông tin ở vị trí đó; phần nối sang hố kế tiếp vẫn cần căn cứ riêng. Ngày ghi nhận, phương pháp xác định và phạm vi đã kiểm tra giúp người quản lý nhận ra phần nào đã rõ, phần nào còn chờ khảo sát.
OGC MUDDI là một mô hình hỗ trợ tổ chức, tích hợp thông tin không gian ngầm từ nhiều nguồn. Chất lượng khảo sát và điều kiện an toàn ngoài hiện trường vẫn được xác minh theo công việc sử dụng dữ liệu.
“Sâu 1,2 m” vẫn còn thiếu thông tin
Con số độ sâu chỉ dùng được khi biết nó mô tả khoảng cách nào. Trong ví dụ giả định, “sâu 1,2 m” có thể được đo từ mặt đường tới đỉnh ống, còn hồ sơ khác lại lấy tới tim ống. Cùng một cách ghi ngắn, nhưng vị trí suy ra sẽ khác.
Ba nhóm thông tin giúp đọc lại giá trị đó:
- Mặt tham chiếu: mặt đất, mặt đường hoặc mốc riêng, cùng thời điểm xác định.
- Cách đo: phương đo và điểm kết thúc ở đỉnh, tim hay đáy ống.
- Nguồn: thiết kế, hồ sơ cũ hoặc phép đo, kèm đơn vị, vị trí và phương pháp xác định.
Độ sâu dưới một mặt tham chiếu khác với cao độ trong hệ quy chiếu đứng. Khi mặt đường được nâng sau khảo sát, độ sâu so với mặt đường hiện tại cũng có thể thay đổi. Vì vậy, phép chuyển sang cao độ tim ống chỉ thực hiện khi đã đủ thông tin về mặt tham chiếu và điểm trên ống.
Giá trị gốc được giữ cùng phần mô tả còn thiếu để người phụ trách bổ sung. Đoạn chưa có độ sâu mang trạng thái chưa biết; nhờ đó, bản đồ chỉ ra đúng nơi cần làm rõ, thay vì dùng số 0 để tạo một vị trí không có căn cứ.
Chỉ so sánh sau khi quy về cùng đại lượng
Giả sử một hồ sơ ghi độ sâu từ mặt đường đến đỉnh ngoài của ống là 1,2 m; hồ sơ khác ghi cao độ tim ống. Hai số đó chưa thể đem trừ trực tiếp. Phải biết cao độ mặt đường tại cùng vị trí và thời điểm, hướng đo độ sâu, đường kính ngoài và hệ quy chiếu đứng.
Ví dụ hình học đơn giản, với các số giả định: cao độ mặt đường 10,0 m, độ sâu thẳng đứng đến đỉnh ngoài 1,2 m, đường kính ngoài 0,4 m; tiết diện tròn được xét với đỉnh nằm cao hơn tim 0,2 m. Cao độ tim tính theo các giả định này là 10,0 − 1,2 − 0,2 = 8,6 m. Nếu 0,4 m chỉ là đường kính danh nghĩa, hoặc độ sâu không đo đến đỉnh ngoài, chưa đủ căn cứ dùng phép tính này. Kết quả tính từ hồ sơ phải được ghi là giá trị suy ra, không ghi thành số đo hiện trường.
Khi hai nguồn đã cùng đại lượng mà vẫn khác, giữ cả hai giá trị, nguồn, phạm vi và mức sai khác. Người có trách nhiệm chọn nguồn dùng cho từng mục đích hoặc yêu cầu xác minh thêm. Lấy trung bình sẽ che mất mâu thuẫn mà chưa giải quyết nguyên nhân.
Hồ sơ xử lý cần chỉ ra mã đoạn, vị trí, nguồn được chọn và lý do; đoạn còn chờ phải nhận diện được trên bản đồ. Phép tính trong bài minh họa cách đọc dữ liệu, không thay thế khảo sát xác minh hoặc tiêu chí an toàn của công việc thiết kế, thi công.
Đọc mô hình 3D trong giới hạn dữ liệu
Mô hình 3D giúp tìm nơi cần xem kỹ, chẳng hạn hai tuyến có vẻ giao nhau. Kết luận xung đột hoặc khoảng cách an toàn cần kích thước, độ chính xác vị trí và yêu cầu kỹ thuật của công việc. Hai hình tách nhau trên màn hình chưa đủ để kết luận an toàn.
Người tra cứu cần mở được nguồn từng đoạn, phân biệt phần theo hồ sơ, đã kiểm tra và suy diễn. Nối khảo sát mới với nguồn cũ qua quy trình cập nhật GIS để biết vì sao vị trí hoặc độ sâu đổi. Dữ liệu dùng cho thiết kế, thi công hay đào kiểm tra phải đáp ứng yêu cầu chuyên môn và an toàn tương ứng.
