Vai trò của CAD, BIM và GIS trong cùng một hệ thống
Phân biệt vai trò của bản vẽ CAD, mô hình BIM và dữ liệu GIS, cùng những trường hợp cần đặt chúng trong một bối cảnh địa lý chung.
CAD, BIM và GIS thường xuất hiện trong cùng một dự án nhưng phục vụ những câu hỏi khác nhau. Hiểu đúng vai trò của từng loại giúp tránh hai cực đoan: giữ chúng hoàn toàn tách biệt hoặc cố đưa mọi chi tiết vào một hệ thống duy nhất.
CAD mô tả hình học kỹ thuật
CAD thường được dùng để tạo bản vẽ thiết kế, hiện trạng hoặc hoàn công. Dữ liệu có thể rất chi tiết, nhưng cách tổ chức lớp và tọa độ đôi khi được xây cho mục đích lập bản vẽ hơn là quản lý lâu dài.
Khi đưa CAD vào GIS, cần kiểm tra hệ tọa độ, cấu trúc lớp, đơn vị đo và ý nghĩa của từng nhóm hình học. Việc chuyển tệp sang định dạng khác không tự động biến bản vẽ thành dữ liệu quản lý.
BIM tổ chức mô hình công trình
BIM có thể chứa cấu kiện, không gian và thông tin kỹ thuật của công trình. Mô hình hữu ích khi cần đọc cấu trúc bên trong, phối hợp thiết kế hoặc liên kết với tiến độ và hồ sơ.
Khi đưa BIM lên WebGIS/3D, thường phải chọn mức chi tiết phù hợp. Một mô hình quá nặng hoặc chứa nhiều phần không cần thiết sẽ làm trải nghiệm chậm mà không giúp người dùng trả lời câu hỏi tốt hơn.
GIS giữ bối cảnh rộng hơn
GIS tổ chức các đối tượng theo vị trí và quan hệ trên một khu vực lớn: tuyến đường, thửa đất, tài sản, mạng lưới, địa hình, khu vực quản lý và nhiều lớp thông tin khác.
GIS giúp trả lời công trình nằm ở đâu, liên quan đến những đối tượng nào xung quanh và thuộc phạm vi quản lý nào. Đây là phần bối cảnh mà bản vẽ hoặc mô hình công trình riêng lẻ thường không đảm nhiệm.
Kết hợp theo nhu cầu sử dụng
Ba loại dữ liệu nên gặp nhau khi người dùng cần:
- đặt công trình vào đúng vị trí địa lý;
- xem quan hệ với đường, địa hình, tài sản hoặc mạng lưới;
- tra cứu hồ sơ kỹ thuật từ một đối tượng trên bản đồ;
- theo dõi thay đổi của công trình trong bối cảnh khu vực;
- chia sẻ mô hình cho người không dùng phần mềm thiết kế chuyên dụng.
Không phải mọi chi tiết CAD/BIM đều cần đưa lên GIS. Cũng không nên dùng WebGIS để thay thế công cụ thiết kế chuyên môn. Phần cần chia sẻ là hình học, thuộc tính và quan hệ đủ để hỗ trợ công việc quản lý.
Một cách bắt đầu thực tế
Chọn một công trình hoặc một đoạn tuyến, xác định nhóm người dùng và ba câu hỏi họ cần trả lời. Sau đó mới chọn dữ liệu CAD/BIM cần giữ, mức chi tiết 3D và các lớp GIS cần đặt xung quanh.
Mỗi loại dữ liệu giữ một vai trò riêng: bản vẽ và mô hình cung cấp thông tin kỹ thuật; GIS cung cấp vị trí, mối quan hệ và bối cảnh quản lý trên phạm vi rộng hơn.
Tài liệu tham khảo
- buildingSMART — IFC specification: IFC là đặc tả mở để trao đổi dữ liệu BIM giữa các bên và phần mềm theo những phạm vi trao đổi xác định.
- OGC 3D Tiles 1.1: tiêu chuẩn mở để truyền tải nội dung 3D quy mô lớn, gồm mô hình ảnh, công trình 3D, BIM/CAD và đám mây điểm.
- OGC Standards: danh mục các chuẩn dữ liệu và dịch vụ không gian, gồm 3D Tiles, CityGML, LandInfra và OGC API.
CAD, BIM và GIS đều là họ công nghệ rộng. Cách chuyển đổi, mức giữ lại thuộc tính và độ chính xác cần được xác định theo phần mềm nguồn, phiên bản mô hình và mục đích sử dụng.