Đưa hai lớp bản đồ lên cùng màn hình, đường và thửa đất lại không khớp. Sai khác dễ nhìn thấy, nhưng nguyên nhân có thể nằm ở hệ tọa độ, phép chuyển hoặc chính dữ liệu nguồn.
Giữ lại tệp gốc là bước đầu tiên. Từ đó, việc đối chiếu thông số và một số vị trí có căn cứ sẽ giúp chọn đúng cách xử lý, tránh dịch bản đồ cho vừa mắt rồi mang sai khác sang công việc tiếp theo.
Chọn nguồn đối chiếu
Nguồn đối chiếu quyết định ý nghĩa của lần kiểm tra. Một ảnh nền rõ nét vẫn cần thông tin về ngày chụp, cách tạo và chất lượng vị trí. Các điểm được chọn phải nhận diện được ở cả hai nguồn và thực sự mô tả cùng một vị trí.
Chẳng hạn, góc mái trên ảnh và góc chân nhà trong bản vẽ có thể nằm khác nhau do mái đua. Bóng đổ hoặc công trình đã cải tạo cũng dễ làm việc đối chiếu đi sai ngay từ đầu. Nhận diện đúng điểm giúp tách những khác biệt này khỏi lỗi tọa độ.
Khi chưa biết độ chính xác của cả hai nguồn, kết quả chỉ thể hiện mức không khớp giữa chúng. Muốn đánh giá độ chính xác vị trí, cần nguồn tham chiếu có chất lượng đủ làm căn cứ.
Phân biệt gán hệ tọa độ với chuyển tọa độ
Hai thao tác này dễ bị dùng thay cho nhau, nhưng làm những việc khác nhau. Gán hệ tọa độ khai báo cách hiểu các con số đã lưu. Chuyển tọa độ tính các giá trị trong hệ đích từ hệ nguồn đã xác định.
Ví dụ, tệp chứa tọa độ phẳng theo mét nhưng bị khai báo là kinh độ/vĩ độ. Bước xử lý đầu tiên là xác nhận hệ thực của dữ liệu từ hồ sơ nguồn rồi sửa khai báo trên bản sao. Sau đó mới chuyển sang hệ cần sử dụng. Nếu bỏ qua bước xác nhận, phép chuyển sẽ tính từ một cách hiểu sai ngay ở đầu vào.
Cũng có trường hợp phần mềm chuyển tọa độ khi hiển thị, còn tệp gốc vẫn giữ hệ ban đầu. Vì thế, thông tin hệ tọa độ của cửa sổ bản đồ và của lớp dữ liệu được xem riêng. Đơn vị cùng thứ tự trục là những phần cần đối chiếu; khoảng giá trị chỉ gợi ý nơi cần kiểm tra, không đủ để xác định hệ.
Tài liệu PROJ giải thích cách mô tả hệ quy chiếu và thứ tự trục. Với bộ dữ liệu đang lệch, giữ được khai báo gốc và thông tin nguồn giúp nhóm xử lý chọn đúng thao tác, đồng thời để lại căn cứ cho lần tiếp nhận sau.
Nhãn VN-2000 chưa đủ để chọn thông số
Với tọa độ phẳng VN-2000, tên hệ chỉ là phần đầu của thông tin cần đọc. Phép chiếu, múi chiếu hoặc kinh tuyến trục, các tham số và đơn vị mới cho biết cách diễn giải bộ số liệu cụ thể. WKT hoặc mã tham chiếu do bên cung cấp xác nhận giúp tránh lấy nhầm cấu hình của một dự án khác.
Cao độ có hệ quy chiếu đứng và đơn vị riêng. Vì vậy, một lớp đã được chuyển đúng mặt bằng vẫn cần xem lại phần cao độ trước khi ghép với mô hình khác.
Công cụ projinfo hỗ trợ xem các phép chuyển, phạm vi áp dụng và dữ liệu hỗ trợ. Nhóm xử lý chọn phương án phù hợp với khu vực và yêu cầu công việc, rồi lưu cấu hình cùng kết quả đối chiếu. Lần tiếp nhận sau có thể dùng lại cấu hình và kiểm tra những phần nguồn đã thay đổi.
Từ sai khác đến phương án xử lý
So các điểm nhận diện được ở cả hai nguồn, phân bố trong khu vực sử dụng, sau khi đưa về cùng hệ tọa độ và đơn vị. Lệch cùng hướng là dấu hiệu xem lại khai báo và phép chuyển; sai khác theo khu vực cần kiểm tra thêm cách tạo dữ liệu. Đây là dấu hiệu khoanh vùng, chưa đủ để chọn phép dịch cả lớp.
Sửa khai báo theo hệ nguồn đã xác nhận; chuyển tọa độ bằng phép chuyển phù hợp; sai khác do đo hoặc số hóa thì đánh giá và hiệu chỉnh theo yêu cầu sử dụng. Sau sửa, kiểm tra bằng điểm không dùng để hiệu chỉnh. Lưu tham số, kết quả và phần còn thiếu căn cứ vào phiếu kiểm tra dữ liệu GIS để bên nhận tiếp tục dùng và kiểm tra lại.
