Giá trị của một đợt khảo sát UAV còn nằm ở phần việc sau chuyến bay. Ảnh trực giao phục vụ quan sát và số hóa; đám mây điểm, mô hình bề mặt và lớp đối tượng GIS đáp ứng những nhu cầu khác. Chọn đầu ra từ công việc sẽ giúp chuẩn bị đợt khảo sát sát với mục đích sử dụng.
Lấy ví dụ minh họa về kiểm kê cây xanh trong công viên. Ảnh từ trên cao cho thấy tán và khu vực phân bố. Hồ sơ từng cây còn cần mã, loài, vị trí thân và tình trạng kiểm tra — những thông tin phải có nguồn bổ sung nếu ảnh không xác định được.
Chọn sản phẩm theo thông tin cần sử dụng
Mỗi sản phẩm khảo sát phục vụ một cách đọc dữ liệu. Ảnh trực giao đã được hiệu chỉnh hình học theo một hệ quy chiếu, thường là nguồn để quan sát và số hóa. Khả năng đo trên ảnh được đánh giá từ quy trình xử lý và kết quả kiểm tra vị trí, không chỉ từ độ nét khi phóng to.
Đám mây điểm thể hiện các vị trí ba chiều được xác định qua xử lý. Để có từng cây hoặc từng mái nhà trong GIS, phần phân loại và tạo đối tượng còn phải thực hiện tiếp. Mô hình bề mặt (DSM) có thể gồm cả mái nhà, tán cây; sản phẩm địa hình mặt đất cần cách xử lý và nguồn quan sát phù hợp riêng.
Trong ví dụ công viên, tán cây nhìn rõ trên ảnh không có nghĩa đã thấy vị trí thân hoặc mặt đất phía dưới. Phần đất bị che kín không được ảnh quang học cung cấp trực tiếp để khôi phục; lọc tán không tạo thêm phép đo cho phần ấy. Giá trị nội suy hoặc nguồn bổ sung được ghi rõ trong đầu ra.
Vì vậy, lớp cây dùng để quản lý cần nói rõ điểm biểu diễn thân cây hay vị trí ước tính. Đường bao tán cũng được gắn với đợt quan sát, thay vì coi hình dạng đó là mã nhận diện cố định của cây.
Độ phân giải và độ chính xác là hai yêu cầu khác nhau
Ảnh rõ giúp nhận diện chi tiết. Vị trí của chi tiết ấy có đủ chính xác cho công việc hay không lại cần bằng chứng đo kiểm. Phân biệt hai yêu cầu này từ đầu giúp bên đặt khảo sát nhận đúng sản phẩm mình cần.
GSD là khoảng cách trên mặt đất tương ứng với khoảng cách giữa các điểm ảnh liền kề. GSD nhỏ hỗ trợ thể hiện chi tiết hơn; độ chính xác tọa độ còn phụ thuộc quá trình tạo sản phẩm và kết quả kiểm tra. Hướng dẫn hiệu chuẩn ảnh UAV của USGS đề cập vai trò của điểm khống chế và chất lượng liên kết ảnh trong quy trình này.
Điểm khống chế tham gia xác định hoặc hiệu chỉnh mô hình. Điểm kiểm tra độc lập dùng để đánh giá kết quả và không được đồng thời dùng để điều chỉnh chính kết quả đang xét. Hai loại sai số vì thế được báo cáo theo đúng vai trò của chúng.
Trong hồ sơ bàn giao, mỗi điểm kiểm tra được nối với tọa độ tham chiếu, tọa độ đọc trên sản phẩm và sai khác theo từng thành phần. Phương pháp đo, phân bố điểm và phạm vi đánh giá mặt bằng hay cao độ đi kèm bảng kết quả. Những thông tin ấy mới cho người nhận căn cứ đánh giá độ chính xác vị trí; riêng GSD hoặc sai số khớp ảnh chưa trả lời được yêu cầu này.
Những nội dung cần ghi trong yêu cầu bàn giao
Với ví dụ công viên, bảng dưới đây giúp tách các phần cần nhận. Đây là đề xuất cách mô tả phạm vi, không phải một tiêu chuẩn nghiệm thu.
| Sản phẩm | Điều cần đối chiếu |
|---|---|
| Ảnh trực giao | Phạm vi phủ, ngày chụp, hệ tọa độ, vùng thiếu hoặc bị che. |
| Lớp cây xanh | Điểm là vị trí thân hay vị trí ước tính; mã có nối đúng hồ sơ. |
| Báo cáo chất lượng | Nguồn và phân bố điểm kiểm tra, phương pháp, kết quả, ngoại lệ. |
Ngưỡng chấp nhận, cách chọn mẫu và phương pháp đánh giá cần được xác định theo mục đích sử dụng và tiêu chuẩn áp dụng cho dự án. Tài liệu USGS là nguồn tham khảo kỹ thuật, không thay thế yêu cầu nghiệm thu tại Việt Nam.
Nhận diện phần đã có và phần còn thiếu
Một khu làm mẫu gồm cây đứng riêng, tán giao nhau và mặt đất bị che giúp hai bên nhìn rõ lớp dữ liệu sẽ nhận và phần cần kiểm tra ngoài hiện trường. Mẫu dùng để thống nhất cách làm; chất lượng toàn khu vực được đánh giá theo phương án riêng.
Khi bàn giao, tách dữ liệu đã kiểm tra, còn chờ và vùng thiếu quan sát; ghi rõ nơi dùng nội suy. Lỗi gắn với mã hoặc vị trí cụ thể: mã sai thì sửa liên kết, điểm ước từ tâm tán thì đối chiếu yêu cầu về vị trí thân. Nếu xử lý lại ảnh, kiểm tra ảnh hưởng tới các lớp số hóa trước đó. Bài từ ảnh UAV đến lớp GIS trình bày cách giữ phiên bản và nguồn qua các đợt.
